I dette nuh har eg ein knapp fjerdedel att av Mrs Dalloway (Virginnia Wolf). Eg har jo før langt boka frå meg, så det var ekstra spennande å sjå om det funka denne gongen. Men smått går det. Lesetid er dyrebar, og bloggetid betyr lesetid tapt Samtidig synest eg det er spennande å skrive om opplevinga det er å lese. Nokon bokmeldar har eg aldri hatt som ambisjon å bli.
Det er forresten lett å gløyme ved slutten av ei bok akkurat korleis boka blei opplevd i starten, så eg har forsøkt meg på å blogge om bøker eg held på med, og ikkje berre om bøker eg har lese ferdig.
Kor likar du best å lese?
Sofaen. Når eg får fred og ro. Men det skjer sjeldan…
Kva for bok skulle du ønske kunne blitt filmatisert?
Tja, då Ringenes Herre blei film, så gjekk lufta litt ut av meg på ønskefronten. Synest forresten Doris Lessing sa ein bra ting i sin sjølvbiografi. Ho bei beden om å omgjere romanar til filmmanus, men syntest ikkje eigentleg så mykje om ideen. Romanar er skrivne for å vere romanar, for å skape bilde i hovudet på folk. Dei bilda blir lett (sjølv med ei glimrande filmatissering) knust av film. Ikkje at eg er heilt purist, men det er sjeldan filmen er like god som romanen….
Kva er favorittboka di?
Utan tvil A suitable boy, av Vikram Seth! Eg las boka på eit tidspunkt då eg hadde misst litt gleda ved å lese, las mest bøker som syntest ‘viktige’, og som kvar etterlot meg litt meir deppa :-/ Så kom denne romanen. Forferdeleg hypa, så eg var litt usikker på om den kunne innfri alle forventningane. Men boka hadde alt, aller mest trigga den gleda ved å lese. Den var rett og slett vanskeleg å legge frå seg. Det kan vere eit slit for handledda med ei 1500-siders bok (som forfattaren sjølv påpeikar i forordet). Eg las over alt, bussen, kafear, toget, stranda. Etterpå pressa eg min mann til å lese (minimalt med motstand, forresten), og underheldt meg med å observere reaksjonane då han kom til dei mest spennande delane Eg håper HÅPER Seth gjer alvor om planane om å skrive ein oppfølgjar.
Er det nokre bøker du ser fram til å lese dei neste månadene? Kva for bøker?
Når denne boka går mot slutten, er eg kanskje litt ‘mellom bøker’, eller i alle fall romanar. Eg har eit par halvfaglege bøker eg har lyst til å lese, for eksempel The Bonobo Handshake (Vanessa Woods). Høyrest søtt ut, ikkje sant? Der folk ofte trekk samanlikningar med våre fettrar sjimpansane, prsenterer denne boka våre kusiner bonoboane, også kjent som dvergsjimpansane. Dei har ei litt meir laid-back haldnng til livet enn våre felles fettrar, som i samanlikning framstår som stuck-up stickybeaks. Bonoboane er dei reinaste hippiane. Veldig mykje Peace & Love, det siste i alle mulige former. Derav tittelen, I say no more!
Kva syns du er den finaste forsida på ei bok?
Oj, det veit eg sanneleg ikkje. Eg går for litt svungne, relativt enkle forsider, ikkje atforglorete, ikkje altfor krimmete. Dei kan godt vere veldig enkle, faktisk, for eksempel likte eg veldig godt forsida på ei novellesamling eg las nyleg. Den var rett og slett eggekvit, med litt struktur i arket
På tur innom bokbussen i dag (er du forresten med og reddar bokbusen i Bergen?) plukka eg med meg Mrs Dalloway(Virginia Woolf). Er veldig spent på å lese den. Mitt første forsøk gjekk ikkje så veldig bra. I løpet av mi lesekarriere er det faktisk berre ganske få bøker eg har lagt frå meg utan å fullføre, og eg har tenkt ein del over kvifor eg ga opp akkurat desse. Høgst sannsynleg kjem det ein bloggpost om det i løpet av hausten.
Men Mrs Dalloway? Vel, til mitt forsvar kan eg seie at eg berre var nitten. I mellomtida er eg blitt, vel, modnare, for å seie det pent. Eg har ei anna referanseramme. Eg har lese Et eget rom (og den norske introduksjonen), og tenkt mykje fram og tilbake på det Woolf skriv. For den saks skuld har eg lese Flush, Woolf sin vesle lettvektar, biografien om bikkja til Elizabeth Browning. Men som før nemnt ikkje To the lighthouse.
Eg har lese Runo Isaksen si ‘En perfekt dag‘, ei bok eg måtte lese ut på ein dag. Boka hentar mykje frå Mrs Dalloway. Eg har sett filmatiseringa av Orlando. Eg har sett The Hours, ein film eg verkeleg elska. Julianne Moore er ein av mine absolutte skådis-favorittar. Eg har filmen på boksen, og håpar å få tid til å sjå den om att snart. Og som ei førebuing har eg altså tenkt å prøve meg, nok ein gong, på Mrs Dalloway. Gledar meg. Neste steg er å klare å kome tilbake og fortelle om bøker ETTER at eg faktisk har lese dei ferdig. Er særs fornøgd med sommarlesinga mi i år, Lacuna, av Barbara Kingsolver, og Song for Eirabu, av Kristine Tofte. Meir om dei seinare!
I facebook-oppdateringa mi i dag nemnte eg at eg akta å strekke sommardagen til det ytterste. Det synest eg verkeleg eg har gjort. Gåing, soling, grilling, bading, alt har verkeleg vore sommarsyslar. Berre tenk, å kunne svømme fram og tilbake i ein nydeleg, augustklar bukt, vatnet grønt under (inrømmelsesvis ikkje så veldig) sommarbrune armar. I tillegg fekk eg hengt ut fire vasker på verandaen før eg dro, og fekk nytta klestørken medan eg kosa meg. Vel heime har eg lasta opp dei siste sommarbilda til Picasa, og gjer meg no klar til å skrive nokre ord om sommaren. Så det!
Sommaren har ikkje berre vore lett. Sommargledene har vore blanda med litt vel mange medisinske utfordringar (eg nemner i fleng: forhøga blodsukker (Thomas), knall og fall i badeanlegg (Marie, men ingen brudd), infiserte sår (Marie, både badeanleggssår og tåsår), litt for djupt dykk i badebasseng (Håkon), senebetennesle (eller var det det?) i skuldera for mitt vedkomande. Eg kan melde om tenestevillige livreddarar, førstehjelparar, legar, sjukepleiarar og massørar over den delen av Skandinavia som vi dekte. Om dette er representativt, står det verkeleg bra til! Andre utfordringar, som å tilrettelegge dagar for barn med spesielle behov, tar vi med oss, også på ferie. Utfordringane er slett ikkje mindre, berre fordi det er sommar. Men vi synest vi fann tilfredsstillande løysingar, og trur vi dessutan har lært nok til å gjere det betre neste gong.
Godt då å kunne tenke tilbake på sommarens høgdepunkt, her representert ved nokre bilde.
Vi tok fire veker i strekk, og fordelte ferien mellom Noreg, Danmark og Sverige, mellom å berre vere oss, vere med familile og vere med vener. Dette siste har vi ikkje klart på fleire år, og vi var særs nøgde med å kunne besøke mi (her over) skjelmsk tittande venninne Birgit med familie i Kristiansand, og dessutan Maria med familie og hundar i Forshaga (tett ved Karlstad). For siste del av ferien sette vi opp basecamp på Nord-Koster, i naturcampersk ånd med utedo, morgonbad i bukta og næraste dusj eit par kilometer unna. Angra eg på det? Ikkje eitt sekund. Tvert imot lid eg av seriøs haustvegring, og hadde i år ikkje lyst til å reise heim, ikkje lyst til å jobbe att, ikkje lyst til å sende ungar i barnehage og på skule, ikkje lyst til at det skal bli mørkare og kaldare, ikkje lyst på regn. Joa, det regna på Koster og, eit spektakulært, deilig
sommarregn med voldsomme toreskrell og tromming på (det heldigvis tette) telttaket.
Nord-Koster er noko for seg sjølv. Strandengane i nord og buktene der er nok mine favorittar. Eg klarte å få med meg bittelitt snorkling i Kosterhavets Nasjonalpark også (Ytre Hvaler Nasjonalpark ligg rett i nord). Ellers var det fantastisk å bruke dagane til å gå hit og dit. For oss som før vi fekk barn gjekk til alt mogeleg, og deretter gjekk lange turar 4-5 kveldar i veka, var dette ein smak av gamalt liv. Vi gjekk til dusjen (når vi gadd), vi gjekk på butikken (gjerne to gonger om dagen), vi gjekk til hamna for å besøke besteforeldre-slæsj-tante-slæsj-kusine, vi gjekk til restaurantane (når vi var lei av spritkjøkkenet), og vi gjekk den utruleg nydelege turstien nord på øya. Eg trur eg rett og slett unne bli ganske lukkeleg av å ha ei veke for meg sjølv på øya og ha tid til gå turstien tre gonger om dagen
I dag skjedde det igjen. I daglegvarebutikken skulle eg plukke ned vår høgt elska Tikka Masala. Og der står det. ‘New receipe’. Aaaargh!
Faktisk så synest eg det generelt er eit problem. Kvar gong eg finn ein shampo, ein deo, ein knekkebrødtype, for ikkje å snakke om ein tyggegummitype som passar meg, varer det ikkje mange månadene før eit eller anna lyst hovud på salsavdelinga kjem på at det er på tide å piffe opp produktet litt, pirre interessa, gjere det litt betre. Det hender det ER bedre. Eg inrømmer det. Men like ofte forsvinn akkurat det som eg likar ved produktet. Det som får akkurat mitt hår til å bli blankt, det som gir den gode smaken. Og så er det på ‘an igjen, finne ein erstatning. Kjøpe noko heilt anna. Og dermed har dei forsåvidt og misst meg som kunde.
Men for meg sjølv er det likevel berre eit luksusproblem. Langt verre er det når ein forsøker å snekre saman ein diett til eit bokstavberika barn med variasjonsvegring. Når eg likar Tikka Masala, likar eg Tikka Masala. Eg kan foretrekke den eine over den andre, men kan leve med alt frå restaurantversjonar, Uncle Bens, Santa Maria eller frykteleg spennande ting frå multinasjonale marked. Slik er det ikkje med min son. Når han likar Tikka Masala, så likar han ikkje Tikka Masala, men Meridian sin Tikka Masala, god gamal oppskrift. Akkurat slik han likar Carpi Sonne, men berre safaritypen. Eller den orasje Ryvitaen med sesamfrø på. Gilde sine grillpølser. Santa Maria sitt grillkrydder.
Det er slett ikkje gitt han vil like den nye. Faktisk er det tvilsomt. For den som lever på autismespekteret, er det viktig at å kunne forutseie kva som skal skje, korleis ting skal smake. For meg gjer marknadsavdelingane handling og matlaging til eit slit, der det stendig er eitt eller anna produkt ein må finne erstatning til. Det krev intens lobbying, lokking og rett ut sagt manipulasjon å få ungen til å bite på eit nytt produkt. Glutenfrie produkt? Fint for verda, det. Laktosefrie? Heilt med, eg. Men eg ønskjer meg dessutan ein serie med autismevenlege produkt, under slagordet ‘Vi lovar å aldri, aldri, aldri endre oppskrifta’. Eg lovar dei ei SÆRS trufast brukargruppe!
Ein liten smakebit frå Lacuna, boka eg held på med (’The mistress’ er Frida Kahlo). Litt av eit liv, litt av ein diagnose:
The mistress is having a relapse of difficulties with her back, an infection of her eyes, kidney stones, and an affair with the Japanese sculptor. So says Olunda, but it hardly seems possible: when would she have time? But Candelaria has evidence: the last time she let the Japonés through the gate, the painter came barreling down the spiral stair with his pistol out. The sculptor is no longer welcome in either half of the double house.
Barbara Kingsolver, The Lacuna (London: Faber, 2009).
Det er noko fantastisk med å la seg synke ned i ei ny bok, ein ny fiksjon, ei ny verd. Å ikkje vite kvar forfattaren har tenkt å ta ein med, eller, om ein anar det, å ikkje vite kva veg ho vel. Og likevel, å ha lese bøker av henne før og stole fullt på henne som turarrangør, guide til den nye verda.
Ein eller annan stad langs vegen skal Diego Rivera, Frida Kahlo og Leo Trotsky dukke opp. Men kva dette inneber eller korleis veit eg ikkje. Dei er ikkje hovudpersonar, dette er ingen biografisk roman. Heldigvis. (Auto-)biografiar kan eg godt lese, historiske romanar likeså, men eg nærmar meg biografiske romanar med ein stor porsjon skepsis. Som Kingsolver sjølv uttrykkjer (om enn med andre ord): oppdikta personar kan du diktere fritt…
I augneblinken befinn eg meg i 1930, i ein lite fasjonabel del av Mexico City. Eg lengtar alt tilbake til Isla Pixol, ei (fiktiv?) øy på Yucatan ein stad, med cenotar i tett jungel, med fiskefylte korallrev nedanfor og ein lacuna, eit undersjøisk holrom som vekslar mellom å dra ein inn og å vere fullstendig utilgjengeleg (avhengig av månefase og tid på dag). For eit fantastisk bilde på det å nærme seg ein roman!
Men det er ikkje er romanen som ikkje slepp meg til, det er meir alle avbrot og distraksjonar som kjem i vegen. Romanen sjølv er oppslukande! Så uendeleg deilig å framleis ha over 400 sider att….
Samtidig synest eg det er spennande å skrive om opplevinga det er å lese. Nokon bokmeldar har eg aldri hatt som ambisjon å bli.
Eg håper HÅPER Seth gjer alvor om planane om å skrive ein oppfølgjar.
